Advies bij het boren
Bij het conventioneel boren zien wij heel vaak dat er op verkeerde snelheden geboord wordt, de verkeerde boren gekozen wordt , verkeerde voeding wordt ingeschakeld ,alsook de verkeerde opstelling wordt gemaakt.
Al lijkt boorwerk vrij eenvoudig toch kan het u op verloop van tijd een fortuin kosten aan snijgereedschap of tijd.
Alles begint min of meer bij de keuze van de soort boor.
In grote lijnen kan je boren onderverdelen in verschillende uitvoeringen:
de gewone zwarte gewalste boor.
de geslepen boor.
De kobaltgelegeerde boren
De kobaltgelegeerde boren Tin Gecoat
De TiAIN-gecaote boor.
de productieboor
de boor met hardmetaal snijkant
en de volhardmetaalboren
U ziet er is héél veel keuze en daarom is het van groot belang om de juiste boor te kiezen zodat het u tenslotte het snelst helpt tegen de beste prijs.
Het is verleidelijk de goedkoopste boren te kopen voor conventioneel gebruik maar dat is niet altijd de juiste of tenslotte de goedkoopste oplossing.
hieronder een uitvoerige bespreking van de verschillende boren:
de gewalste zwarte boor: Phantom art.nr 11.400 (boor diameter 10 ongeveer 2,95 /stuk excl btw)
dit is de goedkoopste soort boor voor algemeen gebruik.
enkel voor het sporadisch boren van ongelegeerd bouwstaal .
deze boor is eenvoudig zelf aan te slijpen.
deze boor heeft geen grote nauwkeurigheid
deze boor heeft een standaard boorpunt wat wil zeggen dat de ziel van de boor niet weggeslepen is , een puntslag , een centerboring of voorboren is hierbij steeds van noodzaak.
bij voorkeur niet gebruiken in handboormachines daar deze boren snel verbranden bij het soms véél te hoge toerental van een handboormachine.
De geslepen boor PSD : Phantom art.nr 11.450 of de iets goedkopere nr 11.420 (
boor diameter 10 ongeveer 4,10 /stuk excl btw)
Deze boor is de meest verkochte boor in de industrie daar waar boorwerk sporadisch uitgevoerd wordt.
Art nr 11.450 geslepen boren zijn voorzien van een boorpunt met een kruisaanslijping, hierdoor is er steeds een goede centrering en is voorboren niet noodzakelijk , door de kruisaanslijping is er een geen grote voedingskracht nodig.
herslijpen kan maar dan verliest men wel de kruisaanslijping
Met deze boor kan je uitsteken ongelegeerd staal boren tot 1000 N/mm² , inox ,en gietijzer.
De kobaltgelegeerde boren Phantom art.nr 11.500 (boor diameter 10 ongeveer 7,05 /stuk excl btw)
Dit is als het ware een geslepen boor maar de legering is anders dan de HSS boor, bij deze boor is er een toevoeging gedaan van kobalt , wat resulteert is een boor die een betere weerstand heeft tegen warmteontwikkeling en zodoende de boor langere standtijden heeft dan een courante HSS boor.
Deze boor wordt het meest gebruikt daar waar er héél regelmatig conventioneel dient geboord te worden .
ook in onderhoudswerkplaatsen is de meest dankbare boor , door de Tin-laag kan deze boor voor het bewerken van zachte en harde inox gebruikt worden en uiteraard voor ongelegeerd staal, tot 1400 N/mm².
Ook uit de hand boren kan perfect met deze boor.
Uitgevoerd met kruisaanslijping
De kobaltgelegeerde boren Tin Gecoat: Phantom art.nr 11.451 of 11.501 (boor diameter 10 ongeveer 11,80 /stuk excl btw)
Titaannitride (goudkleurig uitzicht)
Eigenlijk is dit een kobaltgelegeerde boor zoals hierboven omschreven maar dan voorzien van een Tin- laag dat er zoals bekend goudkleurig uitziet.
door de Tin- laag is er een betere weerstand tegen warmte ontwikkeling wat direct resulteert in een véél langere standtijd .
Het gebruik van deze boor is identiek dan bij de kobaltgelegeerde boren maar de snijsnelheden bij deze boor ligt nog hoger , door de coating is de standtijd langer .
Uitgevoerd met kruisaanslijping
De TiAIN gecoate boor art.nr 11.764 (boor diameter 10 ongeveer 17,50/stuk excl btw)
Titaan Aluminium Nitride
Deze boor is ook een gecoate boor maar dan speciaal gecoat voor moeilijk te bewerken materialen.
door de coating kan deze boor hoge hitte weerstaan , wat resulteert in lange standtijden en hoge verspaningscondities .deze boor is ideaal bij bv. de verspaning van Inox
Uitgevoerd met kruisaanslijping
De productieboor PHD Phantom art.nr. 11.174 (boor diameter 10 ongeveer 18,05 /stuk excl btw)
Deze boren worden enkel ingezet op CNC machines.
ze beschikken over een sterke spiraalhoek .
Door de korte spanen is er een héél goede spaanafvoer
deze boor is vrijwel geschikt voor alle materialen.
tophoek van 130°
De boor met hardmetaal snijkant o.a Art Nr 11.600 (boor diameter 10 ongeveer 21,65 /stuk excl btw)
Dit is de echte probleemoplosser.
Deze boor is enkel op de punt voorzien van een hardmetalen snijkant en kan daardoor gebruikt worden voor onder andere het opboren van gaten of het uitboren van tapeinden.
door de hardmetaalsnijkant kan deze boor werken met hoge snijsnelheden.
Geschikt voor materialen zoals gietijzer, magnesiumstaal, brons, en geharde materialen, maar ook voor kunststof en pvc.
Deze boor is ondanks zijn hardmetaalsnijkant behoorlijk taai door de HSS basis en is daarom minder breukgevoelig dan de volhardmetaalboren.
Deze boor is bij uitstek geschikt voor het boren uit de hand en minder bij machinaal gebruik.
De volhardmetaalboren Art nr 11.200 (boor diameter 10 ongeveer 48,10 /stuk excl btw)
Deze boor kan enkel op CNC machines gebruikt worden.
Niet goedkoop maar in de plaats krijg je hoge snijsnelheden en een héél lange levensduur
Let wel op , deze boor is door het hardmetaal wel breukgevoelig, een goede stabiliteit, instelling en voeding is vereist
Deze boren zijn ook leverbaar met een TiAIN
Snijsnelheden , toerental , koeling, smering en voeding
Alle snijsnelheden en voedingen zijn bij aankoop van boren bij ons eenvoudig verkrijgbaar toch nog even enkele voorbeelden van de snijsnelheden op de verschillende hierboven voorgestelde boren
aanbevolen snijsnelheden voor het boren in ongelegeerd staal onder 600N/mm²
voedingen gebaseerd op een boordiameter van 10 mm
de gewone zwarte gewalste boor.30-40 m/min - 0,19 mm/omw
de geslepen boor. 30-40 m/min - 0,19 mm/omw (véél nauwkeuriger en véél langere standtijden)
De kobaltgelegeerde boren 35-48 m/min - 0,26 mm/omw
De kobaltgelegeerde boren Tin Gecoat 42-54 m/min - 0,26 mm/omw
De TiAIN-gecaote boor . 42-62 m/min - 0,19 mm/omw
de productieboor 32-40 m/min - 0,39 mm/omw
de boor met hardmetaal snijkant 75-85 m/min - uit de hand te boren
en de volhardmetaalboren 75-85 m/min - 0,14 mm/omw
Hoe bereken je nu eigenlijk het toerental?
een voorbeeld:
u heeft een boor van 8 mm
U moet boren in gewoon ongelegeerd staal onder 600 N/mm²
u heeft een kobaltgelegeerde boor
met deze formule : berekend u het juiste toerental: Vx1000 / 3,14xD
V= de snijsnelheid
1000= aangezien de snijsnelheid in Meter per minuut is dienen we de snijsnelheid x1000 te doen daar de diameter in mm staat
3,14= Pi
D= diameter van de boor
dus 40X1000 = 40000
3,14x8 = 25,12
40000 delen door 25,12 =1592 Omw/min
Voeding
Een te vaak verwaarloosde factor is de voeding die gegeven wordt aan een boor , meestal is dat net het punt dat de boor vroegtijdig doet slijten.
Een boor heeft een bepaalde voeding nodig , is deze te traag dan gaat de boor veel warmte ontwikkelen en is er sprake van vroegtijdige slijtage.
U heeft hierboven gelezen dat er coatings aangebracht worden om een betere warmteweerstand te creëren. een goede voeding is dus van even groot belang dan een goed toerental.
de voeding hangt af van het te bewerken materiaal, en de soort boor, dit alles is niet te berekenen maar wordt opgegeven in tabellen die verkrijgbaar zijn bij aankoop van snijgereedschap bij ons.
Koeling - smering
Ook de koeling van een boor is van groot belang
Hier komen we terug bij de standtijd van de boor ,neem een gewone boor van 10 mm en boor zonder koeling aan het berekend toerental in roestvast staal , het zou mij verwonderen als je 10 mm diep zou kunnen boren zonder uw boor te verbranden.
daarom is er in de meeste gevallen sprake van koeling met een water-snijolie-emulsie
Maar niet altijd moet er emulsie gebruikt worden , weer hangt alles af van het te bewerken materiaal en ook van de soort boor dat gebruikt wordt, er zijn boren die zelfs best werken zonder koeling.
advies hieromtrent kan gegeven worden bij de aankoop van het snijgereedschap bij ons.
Wat ook van belang is:
De boorpunt
We hebben daarnet al gezien wat een kruisaanslijping van de boorpunt is en wat de standaardboorpunt is.
boren met een standaardboorpunt , dus zonder verjonging van de ziel moeten het deel van de ziel doordrukken, eigenlijk is er op dit punt geen sprake meer van verspaning en wordt er in deze gevallen aangeraden voor te boren , en dat geld zeker bij grotere boren.
indien er toch zonder voorboren gewerkt wordt dan zal je merken dat je véél kracht moet uitoefenen op de boor en ook dat er enorm veel warmte ontstaat door de wrijving.
Ook zie je dat bij de standaardboorpunt er geen eenvoudige centrering is van de boor , dus een puntslag of beter voorboren is een noodzaak , véél energie en tijdsverlies , maar wel een goedkopere boor.
Net daarom wordt er bij de kwaliteitsboren aan zielverjonging gedaan en wordt er eigenlijk op de ziel van de boor machinaal geslepen zodat er tot de kern van de boor er sprake is van verspaning.
er bestaan grofweg 4 boorpunten
Hieronder even op een rij met alle + en - punten
de standaardboorpunt: zoals hierboven gezegd zonder zielverjonging
+universeel gebruik
+ sterke boorpunt
+eenvoudig uit de hand te slijpen
-de ziel vraagt een grote snijdruk
-centrering is wenselijk
-voorboren is noodzakelijk met 20%van de uiteindelijke maat
verdunde punt type A
+ voor universeel gebruik
+ Bij grotere diameters toegepast voor het boren in vol materiaal
+ betere centrering
+ kleinere verspaningskrachten nodig
- kan met de hand geslepen worden maar is pas echt nauwkeurig als dit machinaal gebeurt
Kruisaanslijping
+ geschikt voor vrijwel alle materialen , taai of hard
+ héél goede centrering van de boor
+geringe verspaningskrachten
+ betere spaanafvoer door spaandeling
+ voorboren hoeft niet
+ geschikt voor diepgatboren
- enkel machinaal na te slijpen
verdunde punt type S
+ Extreem hoge onderbroken voeding mogelijk door perfecte spaandeling
+ goede centrering en hoge nauwkeurigheid
+ kleine verspaningskrachten
+ Bij uitstek geschikt voor serieproductie
+ voorboren niet noodzakelijk
- herslijpen is enkel machinaal mogelijk
De spiraalvorm
De spiraalvorm van de boor is ook van groot belang, deze moet zo uitgevoerd zijn dat er een snelle spaanafvoer kan tot stand komen maar ook de koeling de boorpunt gemakkelijk kan bereiken.
Bij de spiraalvorm krijg je in de kerndiameter van de spiraal een conisch gedeelte over de lengte van de boor, en dit is van noodzaak om de boor stabiel te kunnen houden.
Daarom kan je een boor slechts beperkt slijpen ,want de lengte van de boor wordt korter maar de ziel wordt steeds dikker en dat werkt nadelig voor het boren.
U zal zien dat boren die speciaal gemaakt zijn om bijvoorbeeld aluminium te boren een veel sterkere spiraalvorm hebben dan bijvoorbeeld een boor die gemaakt is om in harde materialen te boren.
U mag aannemen dat hoe harder een materiaal is waarin je moet boren, hoe slanker de spiraalvorm wordt.
Bij boren speciaal voor aluminium is er een sterke spiraalvorm.
Crispyn Jan